แพทย์ชี้ RSV ยังคงระบาดหนัก เผยผู้ใหญ่ติดได้ มักไม่รู้ตัว แล้วนำเชื้อไปสู่เด็ก

โรคระบาด RSV

นพ.จิรรุจน์ ชมเชย กุมารแพทย์เชี่ยวชาญโรคระบบหายใจ เผยโรคระบาด RSV ยังคงระบาดหนัก ส่วนหนึ่งที่เด็กอาการรุนแรงเพราะมีการติดเชื้อแบคทีเรียเช่น IPD ร่วมด้วย และยังพบผู้ใหญ่สามารถติดได้และมักไม่รู้ตัว แล้วนำเชื้อไปสู่เด็ก

โรคระบาด RSV

วันนี้ (20 ก.ย.) เฟซบุ๊ก “Jiraruj Praise” หรือ นพ.จิรรุจน์ ชมเชย กุมารแพทย์เชี่ยวชาญโรคระบบหายใจ กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้โพสต์ระบุข้อความเกี่ยวกับโรคระบาด RSV เผยยังคงระบาดหนัก โดยระบุข้อความว่า “ติดเชื้อ RSV ร่วมกับ IPD >> มาตามคาด ช่วงนี้ RSV ยังคงระบาดหนัก รพ.รัฐ-เอกชนหลายแห่งเตียงเต็ม ICU เด็กก็มากันรัวๆ ไม่กี่วันก่อนหน้านี้ผมได้พูดไปว่าการติดเชื้อ RSV ส่วนหนึ่งที่เด็กอาการรุนแรงเพราะมีการติดเชื้อแบคทีเรียเช่น IPD ร่วมด้วย ควรระวัง ยังไม่พลัน มาแล้ว อายุ 1 เดือน ติด RSV จากพี่คนโต หายใจล้มเหลว เอกซเรย์ปอดผิดปกติชัดเจน ผลตรวจเพาะเชื้อจากเสมหะพบเชื้อ Streptococcous pneumoniae หรือ IPD ร่วมด้วย อายุน้อยอยู่แล้ว ยังติดเชื้อซ้ำซ้อน จนตอนนี้ยังใช้เครื่องช่วยหายใจอยู่ใน ICU ทีท่าดีขึ้นหลังได้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับเชื้อ

สำหรับแพทย์ การติดเชื้อซ้ำแบบนี้ควรนึกถึง หากเด็กมีอาการรุนแรง โดยเฉพาะอายุน้อยมากๆ เช่นต่ำกว่า 1 ขวบลงมา CXR มีลักษณะผิดปกติมากกว่า viral picture ทั่วไป ยิ่งหาก CBC/CRP เข้าได้ อย่ารอช้าที่จะรักษาด้วยยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมต่อเชื้อ เพื่อไม่ใช่ลุกลามจน Septic shock และภาะวแทรกซ้อนอื่นๆ (หนักมากๆ พี่ก็สุดยื้อนะครับ)

สำหรับประชาชนทั่วไป >> IPD เป็นเชื้อแบคทีเรียที่มักก่อโรคร่วม โดยเฉพาะในเด็กอายุน้อยกว่า 2 ขวบ ไปอยู่หรือสัมผัสเด็กป่วยที่มาจากสถานรับเลี้ยงเด็กหรือโรงเรียน และเชื้อตัวนี้มีวัคซีนป้องกัน-ลดความรุนแรง ซึ่งใช้กันมานานเป็นสิบปีแล้ว สามารถฉีดได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือนขึ้นไป (เคสนี้ไม่ทันเพราะติดเชื้อตั้งแต่ 1 เดือน)

แต่วัคซีนที่ฉีด ไม่ใช่เข็มแรกก็จะป้องกันได้ทันที จะต้องมีการกระตุ้นอย่างน้อย 2 เข็ม เช่น 2 เดือน 4 เดือน และ 6 เดือน ดังนั้น แม้ได้ไปเพียงเข็มแรกตอน 2 เดือน ก็อาจไม่พอที่จะป้องกัน วัคซีนป้องกัน IPD เป็นวัคซีนนอก EPI-โปรแกรม ต้องหาฉีดด้วยกำลังทรัพย์ของตนเอง นี่คือปัญหาของประเทศนี้เลย (งบไม่พอ…งบไม่พอ แหม่)

ดังนั้น 6 เดือนแรกของชีวิต ช่วยกันเลี้ยงลูกระบบปิด คือ ระวังเรื่องการสัมผัสจากคนรอบข้าง เด็กรอบกาย เช่น ลูกคนโตกว่า ลูกญาติๆ ที่มักจะมาเยี่ยมหลานใหม่ที่เกิดมา (บางคนนี่รู้ว่าลูกตนเองป่วย หรือเพิ่งหายป่วย ยังไอโขกๆ ยังพามาเยี่ยมหลานน้อย… สุดท้าย หลานน้อยติดเชื้อ มันน่าไหม)

ตอนนี้ เรียกว่า “RSV กำลังพีก” เรื่องน่าจะไปจบ week ที่ 2 ของ ต.ค.นี่แหละครับ (โดยธรรมชาติ) ดังนั้น “ป้องกัน” ด้วยวิธีเดิมนี่แหละครับ สวมหน้ากาก ล้างมือ งดการไปเยี่ยมเด็กแรกเกิดในช่วงนี้ เด็กป่วยรีบแยกอย่าให้มาสัมผัส พอช่วยให้รอดได้บ้าง ยุคนี้ เชื้อโรคมันเถื่อนจริงอะไรจริง แถมสังคมก็เปลี่ยนไป อย่างไรก็ขอให้ปลอดภัยกันทุกท่านครับ

และยังโพสต์เพิ่มเติมว่า “RSV ผู้ใหญ่ก็ติดได้และมักไม่รู้ตัว แล้วนำเชื้อไปสู่เด็ก เคสนี้ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง ตัวคุณพ่อมีโรคประจำตัวเป็นภูมิแพ้จมูกอักเสบ ไม่มีอาการมานานแล้ว อยู่ดีๆ เกิดมีน้ำมูกใสจำนวนมาก ไอเพิ่มมากขึ้น อาการเหมือนภูมิแพ้ที่เคยเป็น เลยคิดว่าไม่เป็นไร แต่ภรรยาบังคับให้มาตรวจ เพราะดูอาการของสามีเป็นมากกว่าที่เคยเป็นในอดีต อีกทั้งต้องดูแลลูกน้อยอายุ 1 เดือน จัดไปครับ ผลตรวจก็เป็นตามภาพครับ พบเชื้อ rsv เข้มๆ ตั้งแต่ยังไม่ถึง 5 นาทีเลย ที่นี้ก็มาลุ้นเลยครับ ว่าน้องอายุ 1 เดือนนั้นจะผ่านช่วงนี้ไปได้หรือไม่ ในช่วงที่มีการระบาดแบบนี้ หากมีอาการน้ำมูกไหล ไอ เจ็บคอ ไม่ว่าจะอย่างไร ควรสวมหน้ากากอนามัย ใช้เจลล้างมือบ่อยๆ โดยเฉพาะถ้าต้องสัมผัสเด็กเล็ก หลีกเลี่ยงการเอามือสัมผัสใบหน้า หรือแคะจมูก เพราะคุณอาจจะเป็นคนที่พาเชื้อนั้นไปสู่เด็กเล็กๆ ซึ่งมีโอกาสจะเป็น rsv แล้วอาการรุนแรงได้…

ส่วนในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะที่เกิน 60 ปีขึ้นไป ต้องระมัดระวัง หากติดเชื้อ rsv อาจมีอาการรุนแรง จนถึงท่านเข้า ICU ได้ ไม่ต่างจากเด็กเล็กนะครับ ตัวคุณหมอเองก็เคยเห็นมาแล้ว
#หมอจิรรุจน์

ปล. ผมไม่ได้แนะนำว่าผู้ใหญ่ทุกคนจำเป็นจะต้องมาตรวจหาเชื้อ rsv หากมีอาการหวัดนะครับ เพียงแต่ต้องการจะยกเคสนี้ ให้เป็นกรณีศึกษา และอยากให้ทุกท่าน อย่าประมาท โดยเด็ดขาด